اقتصادى است ؟ ترس انسانهاست ؟ عدم آگاهى بشر است ؟ عقده‌هاى روحى است و . . . ؟ اما حاضر نيستند حتى يك لحظه خود را از اين پيشداورى غلط تهى كرده و احتمال دهند ما وراى عالم طبيعت عالم ديگرى است و در دلائل روشن توحيد و نشانه‌هاى آشكار نبوت پيامبرانى همچون محمد ص بينديشند . اينها بىشباهت به مشركان عصر جاهليت نيستند با اين تفاوت كه آنها متعصب و لجوج بودند و درس نخوانده ، اينها نيز متعصب و لجوجند اما درس خوانده ! و به همين دليل خطرناكتر و اغوا كننده ترند ! جالب اينكه آخرين قسمت بسيارى از آيات قرآن دعوت به تفكر يا تعقل يا تذكر است : گاه مىگويد : إِنَّ فِي ذلِكَ لآيَةً لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ ( نحل - 11 و 69 ) . و گاه مىگويد : إِنَّ فِي ذلِكَ لآياتٍ لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ ( رعد - 3 و زمر - 42 و جاثيه - 13 ) . و گاه مىگويد : لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُونَ ( حشر - 21 و اعراف - 176 ) . و گاه همين جمله را به صورت رويارو مطرح ساخته مىفرمايد : كَذلِكَ يُبَيِّنُ اللَّه لَكُمُ الآيات لعلكم تتفكرون : « اين گونه خداوند آياتش را براى شما بيان مىكند شايد انديشه كنيد » ( بقره 219 و 266 ) . و از اين قبيل در قرآن فراوان است ، مانند دعوت به « فقه » ( فهم ) در آيات زيادى از قرآن ، دعوت به « عقل و تعقل » و مدح آنها كه عقل خويش را به كار مىگيرند ، و مذمت شديد از آنها كه فكر خود را به كار نمىاندازند كه در 46 آيه از قرآن مجيد وارد شده ! توصيف زيادى كه از علما و دانشمندان و مقام علم و دانش نموده كه اگر بخواهيم همه آيات آن را گردآورى و تفسير كنيم خود كتاب مستقلى مىشود .